Gosto
de mirar e remirar un libriño que Castrelos publicou en Vigo alá
polo 1976 (60 pesetas) co
título de Cousas de nenos;
nel recóllense algunhas
das viñetas periodísticas nas que Castelao utilizou ós rapaces como protagonistas. Sendo en branco e negro, son
especialmente cegadoras.
Recorda Claudio
González Pérez, no seu Pórtico, unhas coñecidas palabras de Mark
Twain que Castelao colocara ao comezo de Un ollo de vidro:
"debaixo do humorismo hai sempre unha grande door (...)".
Penso eu que a viaxe é de ida e volta: a dor expresada con humor
recrúase por obra do contraste e, así, termina por ser moito mellor
perfilada. E quen di dor, di tristeza, desacougo, incomprensión:
calquera deses sentimentos que Castelao recollía con tanta
perspicacia no tenso espazo de fronteira entre as persoas e a
sociedade.
O que sempre me gustou
destas viñetas é, precisamente, que, lonxe de reflectir un estrito
momento, contan unha historia. Son contos gráficos hiperbreves nos
que a imaxe materializa en individuos concretos o sentido do texto
que as acompaña.
É a imaxe, sinxela que non simple, a que, coa
precisa atención do autor pola roupa e os xestos das facianas, a que
prolonga a frase do pé cara atrás e cara adiante no tempo. Hai,
así, unha constante actitude de denuncia da
cotiá e real experiencia do abuso de poder e autoridade dunha época
que, na ausencia de referencias paisaxísticas e temporais precisas,
en moitos casos parece aínda a nosa.
[Nenos de Castelao no museo de Pontevedra]
[Nenos de Castelao no museo de Pontevedra]
