Viravolta e a Marela, a bailaren no aro dunha peneira.

A UNIMA (Union Internationale de la Marionnette) é a organización teatral máis antiga do mundo, presente e máis de noventa países. A súa  Comisión de Patrimonio, Museos e Centros de Documentación  acaba de publicar a listaxe de premiadas e premiados  cos Certificados de Recoñecemento pola Conservación do Patrimonio Titiriteiro. Trinta e sete persoas de todo o mundo foron recoñecidas e, entre eles, Pili Álvarez, Xulio Balado e Anxo García, os viravoltos.

A colaboración da nosa biblioteca con Títeres Viravolta e os seus compoñentes é tan longa e constante que case os consideramos integrantes do noso equipo de apoio.

Como non vai reloucar de ledicia a Marela!

Estes tres son resultado da nosa primeira colaboración. No curso 88/89, Javier García pediunos a celebración dun Obradoiro de títeres. Presto acudiu Anxo, no que debeu ser unha das súas primeiras ¨titeretadas" nun centro escolar.

No 2006, nacía PLAMBE e programamos a construción duns expositores de novidades con cartón e cola. Tiñamos unha idea máis convencional, pero ben vedes o resultado: a de Anxo era mellor.

Viravolta sempre puxo á nosa disposición a súa moi especializada e rica biblioteca. Para a primeira exposición (2011) sobre Literatura de Cordel, celebrada baixo a advocación de Santo Torrisco, contamos cos seus exemplares brasileiros.

Cantos de Entroido de Lalín e Romances de cego. Os carteis de cordel

Seguindo o fío da literatura de cordel, alá polo Entroido de 2011 levamos a cabo a dixitalización dos Cantos do Entroido de Lalín (I) que estivo acompañada de Santo Torrisco (creación de Anxo García) e dos Cantos do Entroido de Lalín (II), co fin de recuperar os textos elaborados ou impulsados no seu día pola A.C. “O Naranxo” para correr o Entroido. 

E agora completamos o labor dixitalizando tamén os Carteis de cego que serviron de ilustración aos Cantos do Entroido de Lalín no período que vai de 1985 a 1991. 

No seu momento desde a Biblioteca do instituto deixamos constancia de que “co seu prima satírico recollen os acontecementos máis significativos de cada ano e dan fe da vida miúda do concello de Lalín e da política local, nacional ou, mesmo, internacional”. 

Grazas a Viravolta pola doazón e grazas tamén a Damián Payo “Paío”, Antón Iglesias “Madero” e Beatriz Iglesias pola información achegada.

Botádelle unha ollada e habedes ver...

 

Pódese descargar en PDF

Novísima flor de romances

Novísima flor de romances de cego é froito da libertaria imaxinación da promoción de 4º de ESO do curso 2011-12.

Trátase dunha ollada desacomplexada sobre algúns dos prexuízos sociais que afectan á sociedade adulta, en combinación coas vellas teimas da adolescencia.

 

.

Open publication - Free publishing

Nova flor de romances

Por fin, xa está aquí a "Nova flor de romances de cego, parte 1 e 2" do alumnado que no curso 2010-11 estaba en 4º de ESO. Por problemas de tempo non puidemos montar a exposición no recibidor do instituto até agora. No entanto, o esforzo paga a pena. Literatura popular e libro dixital compartindo o irreverente pracer do sarcasmo adolescente.

Open publication - Free publishing - More parte 2

Santo Torrisco nos valla!

Seguimos dándolle voltas á literatura de cordel e, nela, podemos encadrar os romances e coplas de Entroido. Tratándose de textos locais, o xogo que nos proporciona para traballarmos nas aulas é maior que se fosen alleas.

Así que decidimos acudir á A.C. O Naranxo para vermos se conservaban os textos que, entroido tras entroido, fan crónica satírica do noso concello e arredores (New York, incluído). KG, presidente ata hai pouco, conservaba case todos (desde 1988) e Currás, taberneiro de longa estirpe, achegounos algún. Non os conseguimos todos, pero poucos nos faltan.

Aquí os tedes... ordenadiños:

Open publication - Free publishing - More entroido

Open publication - Free publishing - More entroido

Literatura de cordel: Lalín éche o demo

Non é raro que, ao encerellármonos nun tema, atopemos algún documento de moito interese. A satisfacción, neses casos, é grande porque pensamos que, desde a Biblioteca Escolar, sempre podemos colaborar na recuperación de documentos relacionados coa nosa contorna inmediata.

Esta vez tocoulle a un “cantar de cego” de sete estalos. Aínda que xa fora interpretado antes por Paío e Willy, editouse en 1988, dun xeito moi limitado.

Os “títulos de crédito” de Lalín éche o demo  son de luxo:

Texto: Luz Méndez

Debuxos:  Damián Payo, Paío

Prólogo: Xosé Payo

Capa: Laxeiro

Contracapa: Aymerich

Iso por non mencionar os “figurantes” que aparecen en varias escenas. Uns son recoñecibles en clave lalinense, outros en clave algo máis ampla: parádevos na páxina 8, por exemplo, e teredes a aparición de Cuíña e Rajoy cando “camiñaban xuntos”.

Podes descargar Lalín éche o demo en PDF 

Un prego de cordel sobre o lobo da xente

A nosa idea de argallar algunha cousa sobre a literatura de cordel fai que vaiamos encontrando referencias a ela onde, noutras circunstancias, nos pasarían inadvertidas.

Esta debémoslla á imprescindíbel Galicia Encantada de Antonio Reigosa, que nos proporciona dixitalizado o artigo de Félix Castro: “Un prego de cordel descoñecido sobre o caso de Manuel Blanco Romasanta: o "home do unto" e unha escolma bibliográfica sobre o mesmo”, publicado previamente en Lethes. Cadernos Culturais da Limia, Inverno 2007-2008.

O traballo de Félix Castro é admirábel por, cando menos, dúas razóns:

a) O percorrido que realiza pola bibliografía (e cinematografía) sobre Romasanta vai máis alá do que promete o título e ofrécenos unha magnifica panorámica de todos os fíos que foron tecendo o mito do saca untos ou lobisme de Allariz.

b) O relato da perseveranza que guiou a Félix Castro a procurar e atopar un prego de cordel do que non había noticias e que fora editado en 1853, en Madrid.

Dá gusto poder agradecer este tipo de traballos.

Para vender e cantar

En liña co programa C@nt@s c@nt@s do ano pasado, tócalle este curso á Literatura de Cordel.

Tomamos o título do libro que Anxo Basterra, de Viravolta, rescatou para nós da súa ben nutrida e especializada biblioteca.

Palabras para vender y cantar: Literatura popular en la Castilla de este siglo, de Luis Díaz Viana, é un libro case fundacional no referido á rehabilitación e dignificación da (por tantos) tan deostada “literatura de cordel”.

Para abrirmos boca podemos ir botando unha ollada a dous sitios imprescindibles: á fundación Joaquín Díaz leváronnos Celsiño e Guti, ao Proxecto Ronsel chegamos da man de Pablo Carpintero.

No primeiro atoparedes unha magnifica colección dixitalizada de “aleluias”. Que extraordinario potencial pedagóxico!

No segundo, Alberto Bouzón pon á nosa disposición a súa colección de pregos de cordel. Utilizamos ese triángulo pra o desencanto dos tesouros?