Amosando publicacións coa etiqueta Minia Bongiorno. Amosar todas as publicacións
Amosando publicacións coa etiqueta Minia Bongiorno. Amosar todas as publicacións

08 maio, 2016

Astro_poemas (16) : Stanley Kunitz

Ilustración: Iván Gordedo


Halley’s Comet

Miss Murphy in first grade
wrote its name in chalk
across the board and told us
it was roaring down the stormtracks
of the Milky Way at frightful speed
and if it wandered off its course
and smashed into the earth
there’d be no school tomorrow.
A red-bearded preacher from the hills
with a wild look in his eyes
stood in the public square
at the playground’s edge
proclaiming he was sent by God
to save every one of us,
even the little children.
“Repent, ye sinners!” he shouted,
waving his hand-lettered sign.
At supper I felt sad to think
that it was probably
the last meal I’d share
with my mother and my sisters;
but I felt excited too
and scarcely touched my plate.
So mother scolded me
and sent me early to my room.
The whole family’s asleep
except for me. They never heard me steal
into the stairwell hall and climb
the ladder to the fresh night air.
Look for me, Father, on the roof
of the red brick building
at the foot of Green Street—
that’s where we live, you know, on the top floor.
I’m the boy in the white flannel gown
sprawled on this coarse gravel bed
searching the starry sky,
waiting for the world to end.


O poeta norteamericano Stanley Kunitz era un neno en 1910, unha das ocasións en que o cometa Halley se puido observar dende o noso planeta. O autor evoca ese recordo da infancia nun poema que máis semella un brevísimo relato, aínda que cheo de detalles. Porén Kunitz probablemente conta esta historia como medio para chegar a outra: o neno que espera a fin do mundo é un neno curioso e ávido de revelacións na procura do seu pai (o pai de Kunitz morrera pouco antes de nacer el). O acontecemento astronómico de 1910 serve así para expresar os sentimentos de perda, desexo e esperanza do poeta.

Stanley Kunitz. ASSOCIATED PRESS. Vía.
 O cometa Halley
Cando estaba en primeiro curso a Señorita Murphy
escribiu o seu nome con xiz
no encerado e díxonos
que estaba a ruxir na dirección das tormentas
da Vía Láctea a unha velocidade de vertixe
e que de se desviar da súa traxectoria
e chocar contra a terra
ao día seguinte non habería escola.
Un predicador dos outeiros con barba vermella
e unha mirada salvaxe nos ollos
de pé na praza pública
xunto ao parque infantil
dicía que el fora enviado por Deus
para salvarnos a cada un de nós,
mesmo aos nenos pequenos.
Arrepentídevos, pecadores!” -gritaba,
axitando un cartel escrito a man.
Durante a cea sentinme triste ao pensar
que era probablemente
a última comida que compartiría
coa miña nai e irmás,
pero estaba tamén emocionado
e apenas probei bocado.
Así que Mamá rifoume
e mandoume pronto á cama.
Toda a familia dorme,
excepto eu. Non me oíron
cruzar o corredor e subir
a escada para sentir o aire fresco da noite.

Mírame, Pai, no tellado
do edificio de ladrillo vermello,
ao pé de Green Street-
que é onde vivimos, xa sabes, na planta de arriba.
Son o neno da roupa de flanela branca
deitado nesta cama de grava grosa
buscando no ceo estrelado,
esperando a fin do mundo.
Tradución ao galego de Ánxeles Francis e Minia Bongiorno.

 Imaxe: O PO DO HALLEY E A VÍA LÁCTEA (2014). Taylor, Mike. Apod galego (9-5-2104)

23 abril, 2016

Astro_poemas (14) : John Haines


Créditos da imaxe e copyright: László Francsics. Vía.
LITTLE COSMIC DUST POEM
Out of the debris of dying stars,
this rain of particles
that waters the waste with brightness…
The sea-wave of atoms hurrying home,
collapse of the giant,
unstable guest who cannot stay…
The sun’s heart reddens and expands,
his mighty aspiration is lasting,
as the shell of his substanace
one day will be white with frost.
In the radiant field of Orion
great hordes of stars are forming,
just as we see every night,
fiery and faithful to the end.
Out of the cold and fleeing dust
that is never and always,
the silence and waste to come…
This arm, this hand,
my voice, your face, this love.
  John Haines foi un ensaísta e poeta norteamericano. As súas experiencias en Alaska, onde viviu uns 20 anos, axudaron a conformar a súa obra e  é así considerado por moitos un “poeta da natureza”. Nestes versos Haines lémbranos que somos po cósmico, froitos dos fenómenos do universo: os átomos que nos forman, os que compoñen a persoa amada, o amor, ... teñen a súa orixe nunha estrela morta.


Poemiña de po cósmico
Dos escombros de estrelas moribundas,
esta chuvia de partículas
que rega os refugallos con brillo...
Unha onda de átomos apurándose cara á casa
colapso do xigante,
hóspede inestable que non se pode deter…
O corazón do sol arroiba e expándese,
a súa poderosa aspiración é eterna,
como a codia da súa substancia
un día será xeo branco.
No campo resplandecente de Orion
grandes cúmulos de estrelas fórmanse,
tal como vemos todas as noites,
ardentes e fieis ata o final.
Dende o po frío e fuxidío
que nunca e sempre existe,
virán o silencio e o refugallo …
Este brazo, esta man,
a miña voz, a túa cara, este amor. 
 [Tradución de Minia Bongiorno e Ánxeles Francis]
 

08 abril, 2016

Astro_poemas (11) : Sarah Glaz

Junichi Akagawa. Vía.

What is the wisest thing? Number.
What is the most beautiful? Harmony.
On the Pythagorean Way of Life"
Iamblichus (3rd century AD)

Pythagoras plays his lyre
Pythagoras plays his lyre
surrounded by mathematicians.
We sing paeans as he strikes

the cords:
We discovered the
law of the cosmos:
All is number!
Mysterious proportions!
The way strings vibrate
to harmonic ratios
makes music sound
like heaven.
The sacred beans sprout
in the nearby elds.
All animals are part
of our family.
In the interval between
earth and the firmament
planets circle and hum
in concert.
Each One a note
in the grand symphony
of all creation.
We guard

its innermost secret.
The music wafts upward
like smoke from burnt incense
pleasing the gods who watch us

play and pass.
Sarah Glaz: “Pythagoras plays his lyre” en Journal of Humanistic Mathematics.

Sarah Glaz é poeta e profesora de matemáticas na Universidade de Connecticut.  Os seus diversos traballos (dende poemas a artigos académicos) reflicten o estreito vínculo que esta experta en álxebra establece entre matemática e arte. Bo exemplo  é este poema sobre as ideas de Pitágoras acerca da harmonía musical  e da “música das esferas”  (o son producido polo movemento dos astros), que os pitagóricos baseaban en relacións numéricas.
Photo by Jessica Tommaselli. Vía.


Cal é a cousa máis sabia? Número.
Cal é a máis fermosa? Harmonía

Sobre o modo de vida pitagórico”
Iamblicus (século 3 dC)

Pitágoras toca a lira
Pitágoras toca a lira
rodeado de matemáticos.
Cantamos himnos mentres el tanxe
as cordas:


Descubrimos
a lei do cosmos:
Todo é número!
Proporcións misteriosas!
O xeito de vibrar as cordas
segundo ratios harmónicas

fai que a música soe
como o ceo.

Os grans sagrados brotan
nos campos próximos.
Todos os animais son parte
da nosa familia.
No intervalo entre
a terra e o firmamento
os planetas xiran e cantaruxan
en concerto.
Cada un súa nota
na gran sinfonía
da creación.
Gardamos
o seu segredo máis íntimo.
A música elévase no aire
como o fume de incenso queimado
compracendo os deuses que nos ollan
tocar e pasar.

[Tradución de Ánxeles Francis e Minia Bongiorno]

24 febreiro, 2016

Astro_poemas (3) : Adrienne Rich

Ilustración: Iván Gordedo


PLANETARIO
Pensando en Caroline Herschel (1750—1848),
astrónoma, irmá de William; e noutras
Unha muller con aparencia de monstro,
un monstro con aparencia de muller
son frecuentes no ceo


unha muller “na neve
entre reloxos e instrumentos
ou medindo o chan con varas”

descubrindo nos seus 98 anos
8 cometas


Ela, gobernada pola lúa
coma nós
levita no ceo nocturno
viaxando sobre lentes puídas


Galaxias de mulleres, cumprindo
penitencia polo seu ímpeto
nervios xélidos
neses espazos da mente

Un ollo


                “viril, preciso e absolutamente certo”
                desde as escuras arañeiras de Uranusbor
                                                                              atopa a NOVA
cada impulso da luz estala


desde o centro
e mentres a vida se nos vai a voar
               

                Tycho rumorea á fin
                “Que non pareza que vivín en balde”


Vemos o que vemos
a visión está cambiando


a luz que seca unha montaña
e permítelle a un home vivir


Os latexos do pulsar
o corazón exsudando polo corpo


O impulso de radio
inundándonos  desde Taurus


                Estou bombardeada pero aínda así        érgome


Levo toda a vida de pé no medio
da traxectoria directa dunha serie de sinais
transmitida coa maior precisión a máis
intraducible linguaxe no universo
Son unha nube galáctica tan profunda  tan intricada
que unha onda de luz tardaría 15
anos en atravesarme.                    E tardou.
Son un instrumento con forma
de muller intentando traducir pulsacións
En imaxes           para alivio do corpo
E reconstrución da mente
Tradución de  Minia Bongiorno e Ánxeles Francis.

Foto: poetryfoundation.org/bio/adrienne-rich


A propia autora, a poeta norteamericana Adrienne Rich, indícanos que este poema está inspirado en Caroline Herschell, astrónoma que traballou co seu irmán William Herschell. Mentres William é considerado unha das figuras da historia da astronomía, o nome de Caroline foi esquecido a pesar de ter descuberto oito cometas e realizado outros importantes descubrimentos nese eido : para Adrienne Rich, un exemplo entre moitos de como a sociedade despreza ou ignora os logros femininos. Máis fronte a isto, está a loita compartida que une a xeracións de mulleres (“galaxias de mulleres” que levan “en pé toda a vida” a pesar de seren “bombardeadas”) de xeito que “a visión está cambiando”. A historia dunha astrónoma convértese no discurso poético de Adrienne Rich nunha expresión máis do seu discurso teórico como intelectual e activista feminista.

[Versión orixinal]